eureka

roel testroote van accept institute: ‘techniek klaar voor internationaal treinkaartje’

Naar verwachting start eind dit jaar een directe treinverbinding tussen Liège, Maastricht, Heerlen en Aachen. Achter de schermen wordt hard gewerkt aan een nieuw ticketingsysteem waarmee het gehannes met losse kaartjes en verschillende tarieven verleden tijd is. “Technisch geen probleem meer”, zegt Roel Testroote van ACCEPT Institute, drijvende kracht achter een dergelijk systeem. “Vervoerders en autoriteiten zijn nu aan zet.”

Grensoverschrijdend treinkaartje komt eraan

Roel Testroote onthoudt zich van politieke uitspraken. Wel is hij ervan overtuigd dat een uniform ticketingsysteem voor Belgische, Duitse en Nederlandse reizigers op grensoverschrijdende treinen op tijd geïnstalleerd kan worden. “Zeker weten. We hebben een uitgebreide proef gedaan op twee buslijnen tussen Aachen en Zuid-Limburg. Ruim 450 mensen hebben met hun chipkaart grensoverschrijdend kunnen reizen in de verschillende bussen. De kosten werden automatisch afgeschreven van hun bestaande online account. De test is meer dan uitstekend verlopen. We hebben veel positieve reacties teruggekregen. De betrokken vervoerders, Arriva en ASEAG, hebben de proef vervolgens verlengd om die reizigers niet teleur te stellen. Dit systeem uitrollen naar de treinen mag geen probleem zijn. In principe maakt het niet uit, bus of trein.”

Oplossing

Het klinkt eenvoudig: één kaartje dat geldig is in drie landen. Met voor iedereen dezelfde tarieven, aan welke kant van de grens je ook woont. “Dat is het echter niet”, weet Roel Testroote. “Elk land hanteert zijn eigen regels, reizigerscategorieën en tarieven. Afstemmen en afspraken maken vergt tijd. Daar bemoeien we ons niet mee. Wel hebben we samen met onze partners een technische oplossing bedacht. Met een Nederlandse OV-chipkaart kun je namelijk niet in België of Duitsland reizen, en dat geldt ook andersom. Daarvoor hebben we nu een alternatief gevonden.”

Account based reizen

Er is niet gekozen voor een compleet nieuw OV-kaartsysteem. “Nee, reizigers hebben geen behoefte aan nóg een kaart en nóg een betalingssysteem. Ze willen geen gedoe, maar comfortabel en makkelijk reizen. We hebben daarom iets gezocht dat bovenop, of naast, de bestaande systemen gezet kan worden. Een zogenoemd ‘account based reizen’ concept, waarbij de bestaande OV-kaart slechts dient om je te identificeren. Voor deze identificatiefunctie wordt een token toegevoegd aan de verschillende bestaande nationale systemen. Het token is gekoppeld aan je onlineaccount en kan geplaatst worden op een kaart, in een app (als barcode) of de mobiele telefoon. Transacties worden gekoppeld aan het persoonlijk account, en betaling gebeurt automatisch via de ‘thuisvervoerder’ waar het persoonlijk onlineaccount is aangemaakt. Betaling kan plaatsvinden op basis van een vooraf gekocht kaartje, danwel achteraf op basis van het in Nederland bekende check-in /check-out. In de backoffice wordt ook een verdeling gemaakt van de betaling aan de verschillende vervoerders. We zijn nu ruim een half jaar aan het testen en het systeem werkt zeer goed.”

Software

Invoering op het treintraject Aachen-Heerlen-Maastricht-Liège is technisch gezien niet lastig. “Er moet software geïnstalleerd worden in de in -en uitcheckpalen op de perrons of op de uitleesapparatuur in de treinen, afhankelijk van het systeem waarvoor de drie landen uiteindelijk kiezen. Ook moeten reizigers eenmalig een nieuwe kaart aanschaffen en een app op de telefoon installeren. Wat ons betreft kan het systeem snel uitgerold worden. De vervoerders en autoriteiten moeten de afspraken maken over de tarieven, reizigerscategorieën en het registratiesysteem. Zij zijn daarvoor aan zet. Daarna kan de praktische uitvoering starten.”

Netwerk

De proef met het grensoverschrijdende ticketingsysteem is gefinancierd met een Europese subsidie vanuit het Horizon 2020 programma. ACCEPT Institute is niet voor niets nauw betrokken bij het project. “In 2010 zijn we als stichting opgericht onder de naam Stichting Open Ticketing om de veiligheidsproblemen met de OV-chipkaart op te lossen”, vertelt Roel Testroote. “Tegelijk hebben we een Europees netwerk opgezet waarin we kennis delen over reissystemen. We houden conferenties en zetten projecten op. Inmiddels werken we samen met 15 organisaties in Europa in één in Dubai. De pilot in Zuid-Limburg is voor ons belangrijk. Het kan de opstap zijn naar betere internationale (trein)verbindingen. Er zijn uiteraard net als de Euregio in het zuiden meer grensregio’s waar mensen makkelijker willen reizen, bijvoorbeeld om te studeren of te werken. Uniforme ticketing is net zo belangrijk als de koppeling van spoorlijnen en de aanpassing van treinen. Ik denk dat we met onze oplossing weer een stap kunnen zetten.”

Roel Testroote studeerde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en was daarna onder meer werkzaam als ambtenaar bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat en in verschillende management posities binnen Trans Link Systems. Daar kreeg hij in 2010 de opdracht om voor Trans Link Systems een nieuw beveiligingssysteem te ontwerpen nadat het bestaande OV-chipkaartsysteem gehackt was.