eureka

treinen nog ondermaats in hotspot venlo: stad van deze omvang heeft intercity’s nodig

De regio Venlo-Venray is de laatste dertien jaar negen keer uitgeroepen tot dé logistieke hotspot van Nederland. De centrale ligging ten opzichte van het Europese achterland, de intermodale havens en de koppeling met het Duitse wegennet trekt veel (inter)nationale ondernemingen aan. Maar de bereikbaarheid per trein is ronduit matig en zet een rem op de groei, waarschuwt beleidsadviseur Leon Peters.

Precies zestig kilometer autoweg scheiden Venlo en Düsseldorf; drie kwartier rijden. Reistijd per trein: bijna het dubbele. “Niet vreemd dat de gemiddelde reiziger de auto kiest” zegt Leon Peters, beleidsadviseur Verkeer bij zowel de stad Venlo als de Provincie Limburg, op de retorische vraag. “De treinverbinding tussen Venlo en onze Oosterburen is ronduit slecht. Terwijl de oplossing niet zo heel ingewikkeld is: verdubbeling van het enkele spoor tussen Kaldenkirchen en Dülken. Het gaat om slechts twaalf kilometer. Een miljoeneninvestering, zeker, maar het zou enorm schelen. Het zou ook de zo lang gewenste Intercityverbinding tussen Eindhoven en Düsseldorf via Venlo mogelijk maken. Volgens berekeningen zouden hier in Venlo ongeveer 2300 mensen per dag in- en uitstappen waarmee de maatschappelijke relevantie wel aangetoond is.”

Intercity's gaan nog aan Venlo voorbij Foto: Wouter Roosenboom

Mensen

Leon Peters wijst op de snelle groei van het aantal nationale en internationale ondernemingen in Venlo en Venray. “We zijn een soort verlengde van Rotterdam geworden. Containers worden zo snel mogelijk op de trein of het schip gezet om vanuit hier verder te worden gestuurd naar de rest van Europa of om uitgeladen te worden in de distributiecentra. Daarom wordt er nu gewerkt aan de uitbreiding van de binnenhaven en een nieuwe railterminal. Met een capaciteit van 300.000 containers per jaar de grootste railterminal van Nederland. Prima, maar bereikbaarheid is ook belangrijk voor mensen. Er ontstaat een tekort aan arbeidskrachten. Bedrijven werven in een brede cirkel, inclusief uiteraard Duitsland. Als ze daarin succesvol willen zijn, dan is bereikbaarheid met het openbaar vervoer cruciaal.”

In gesprek met reizigers Foto: Wouter Roosenboom

Greenport

Behalve de vraag door bestaande ondernemingen gaat het ook om de verwachte groei van Greenport. “Volgens de prognoses neemt het aantal arbeidsplaatsen op en rond Greenport toe van 5000 naar 12.000 binnen een paar jaar. Ook daar is internationale werving volstrekt logisch. En wat dacht je van de Duitsers die in Venlo komen studeren? Vele honderden studenten pendelen elke dag naar de hogescholen Fontys en HAS en de Universiteit Maastricht. Met de auto ja, de trein is zelden een optie. Overigens is het goed om op te merken dat de binnenlandse treinverbindingen evenmin optimaal zijn. Vanuit Roermond en Nijmegen rijdt er enkel een stoptrein en dat geldt ook vanuit Eindhoven. Noem mij een stad van een beetje omvang die enkel per stoptrein bereikbaar is. Volgens mij is die er niet in Nederland. Gelukkig wordt wel gewerkt aan oplossingen, maar onder de streep is Venlo per trein nog onvoldoende bereikbaar. Het wordt hoog tijd dat er geïnvesteerd wordt in meer en beter spoor, ook met Duitsland.”

CO2

De voordelen van een betere internationale verbinding liggen voor de hand. “Natuurlijk. Om de economie te voeden, maar ook uit oogpunt van milieu. We moeten de CO2-uitstoot terugdringen, dan is het veel beter om per trein te reizen. En dan is er nog de drukte op de wegen en de parkeerdruk. Ik ben er vast van overtuigd dat mensen graag bereid zijn om de auto in te ruilen voor het openbaar vervoer. Mits dat goed georganiseerd is en ook ticketing goed en makkelijk geregeld is. Het is aan de landelijke overheid om hier geld voor vrij te maken.”

Knooppunt Venlo Foto: Wouter Roosenboom

Goederenemplacement

Volgens de laatste berichten wil Duitsland de spoorverdubbeling nu ook echt. “Ik hoop het”, zegt Leon Peters. “De Duitse autoriteiten hebben het traject hoog op het prioriteitenlijstje gezet. Maar voor de goederentreinen zegt dat nog niet alles. Aan Nederlandse kant moet er ook het nodige gebeuren. Het emplacement in Venlo moet aangepast worden. Ook moet er een opstelspoor gelegd worden waar lange goederentreinen tijdelijk kunnen parkeren. Hiervoor zijn vele miljoenen nodig. De gemeente Venlo kan die niet alleen ophoesten, ook niet met hulp van de Provincie Limburg. De bal ligt in Den Haag.”

Kosten-baten

En bij het spoorgoederenvervoer staat Venlo niet zo hoog op het prioriteitenlijstje. “Het probleem is dat nationaal niveau gewerkt wordt met een maatschappelijke kosten-batenanalyse. De effecten van een investering op het buitenland worden daarin niet meegenomen. Er wordt dus niet gekeken naar de gunstige gevolgen voor de Duitsers die naar onze regio willen reizen. En dan valt de analyse negatief uit. Gelukkig verandert deze rekenmethode en dringt het in Den Haag het besef door dat in de grensregio’s andere zaken spelen. Voor onze regio zijn goede treinverbindingen op termijn van levensbelang.”

Leon Peters: "Noem mij een stad van een beetje omvang die enkel per stoptrein bereikbaar is." Foto: Wouter Roosenboom

Resultaten

Leon Peters is elke dag bezig om te pleiten voor goede bereikbaarheid van de logistieke Greenport Venlo. “Een kwestie van volhouden en blijven overtuigen. Gelukkig trekken de provincies Limburg en Brabant hierin samen op, met steun van de gemeentes in de rug. Samen overtuigen ze de Haagse ambtenaren en politici ervan dat Greenport pas echt tot ontwikkeling komt met een perfecte bereikbaarheid. En ja, infrastructuur kost veel geld. Honderd miljoen voor een stukje spoor is niets. Stukje bij beetje boeken we resultaten. Eerste mooie stap in deze regio zou de Intercity tussen Eindhoven en Düsseldorf zijn, via Venlo. Voor Venlo/Venray een voorwaarde om logistieke hotspot te blijven.”