eureka

grensoverschrijdende samenwerking: infra voor internationale trein aken-maastricht gereed

Nederland en Duitsland hebben succesvol samengewerkt aan het verbeteren van de spoorse infrastructuur tussen Maastricht en Aken. Op vrijdag 7 december stonden de partijen in Aken stil bij de afronding van het bouwproject. Het was helaas niet meteen ook de viering van de start van de directe verbinding tussen de twee steden. Daarvoor ontbrak nog de toelating van de speciaal gebouwde drielandentreinen in Duitsland. Dit uitstel betekent zeker geen afstel, maar jammer is het wel. De reizigers zullen, totdat de treinen ook in Duitsland zijn toegelaten, met bussen tussen Heerlen en Aken worden vervoerd.

Het is een bescheiden moment, deze vrijdagmiddag in de werkplaats op het spooremplacement van Aken. Maar de partijen die er toe doen, zijn allemaal aanwezig. ProRail, DB Netz, het Nederlandse en Duitse ministerie van Infrastructuur, burgemeesters, gedeputeerde Hubert Mackus van de Provincie Limburg, vervoersorganisaties, wethouders en ambtenaren uit gemeenten in het grensgebied. Ze toosten op het gereedkomen van de infra, de elektrificatie van het spoor tussen Landgraaf en Herzogenrath. Een aanlegproject met een kostenplaatje van in totaal 71,1 miljoen euro waarvan de Europese Unie 28 miljoen voor zijn rekening neemt. De nu opgeleverde elektrificatie van 6,6 kilometer spoor tussen Landgraaf en Herzogenrath maakt de snelle verbinding tussen Maastricht en Aken mogelijk. Er zijn nog andere werken in uitvoering, zoals de spoorverdubbeling tussen Heerlen en de Duitse grens, die in 2020/2021 wordt opgeleverd.

‘Trein verbindt regio’s en slecht grenzen’

De Provincie Limburg legt 7,5 miljoen bij. ‘Omdat deze trein niet alleen de verbinding legt tussen de steden Aken, Heerlen en Maastricht’, zegt Hubert Mackus, gedeputeerde vervoer van de Provincie Limburg, ‘maar ook omdat de trein regio’s verbindt en grenzen slecht. Van symbolisch belang dus én natuurlijk een belangrijke investering in de economische ontwikkeling. Goed voor de arbeidsmobiliteit, voor forenzen en studenten en het toerisme.’
Op dat laatste wil wethouder Carlo van Kan van Valkenburg graag inhaken. ‘We hebben flink gelobbyd om Valkenburg als vaste halte opgenomen te krijgen. Dat is gelukt. Nu kunnen we onze toeristen ook makkelijker een dagje Luik of Aken aanbevelen. Misschien blijven ze dan langer in Zuid-Limburg. Wij in Valkenburg zijn er blij mee.’

Van links naar rechts o.a., wethouder van Maastricht Gert Jan Krabbendam, Arriva topman Anne Heitinga, DB Netz Jörg Bromet, burgemeester van Aken Marcel Philip, ProRail regiodirecteur Zuid Wendy de Wild, directeur Heiko Sadzleck van Nahverkehr Rheinland en gedeputeerde van de provincie Limburg Hubert Mackus Foto: Wouter Roosenboom

Letter of Intent getekend voor nieuwe Intercity Amsterdam – Aken

De trein Luik-Maastricht-Heerlen-Aken behelst meer dan euregionale bereikbaarheid. In 2025 zou er een Intercity moeten rijden tussen Amsterdam en Aken via Eindhoven en Heerlen. De in de werkplaats ondertekende Letter of Intent moet die ambitie van de provinciebesturen en alle grote steden aan het traject meer gewicht geven. ‘Het Nederlandse ministerie heeft ook getekend, erg belangrijk’, zegt gedeputeerde Hubert Mackus. ‘Het is nu aan NS om de volgende stap te zetten en een Intercitytrein te bestellen. De infrastructuur is er in 2025, als de spoorverdubbeling gereed is en in Duitsland nog wat zaken aangepast, geschikt voor. Met deze intercity koppel je de Randstad met Nord-Rhein-Westfalen, de maakindustrie en technisch onderwijs in Eindhoven met Aken.’

Ambitie

Een mooie ambitie, vindt ook Wendy de Wild, regiodirecteur Zuid van ProRail. ‘Internationale treinverbindingen staan hoog op ons prioriteitenlijstje’, zegt ze. ‘Daarbij kom je natuurlijk de nodige uitdagingen tegen. Zoals de regelgeving, de systemen, de talen, de ICT, eigenlijk is alles anders. Hier in Zuid-Limburg en Aken doen we weer veel ervaring op. Bijvoorbeeld met het koppelen van verschillende technische systemen. Een huzarenstukje, die sluis, dat was voor ons ook de eerste keer. Ik vind dat we trots mogen zijn op deze infrastructuur.’

De Letter of Intent brengt de Intercity tussen Aken en Amsterdam een stap dichterbij Foto: Wouter Roosenboom

Aken en Maastricht kijken uit naar de nieuwe verbinding

Burgemeester Marcel Philip van Aken vindt het jammer dat de trein nog niet rijdt. ‘Als we in deze euregio willen samenwerken, dan zijn comfortabele en snelle verbindingen een absolute voorwaarde. Met deze directe verbinding maken we een reuzenstap. Aken is er in ieder geval heel blij mee. We mogen best even stilstaan bij het gereedkomen van de infrastructuur. En als die trein binnenkort echt rijdt, dan vieren we het echt.’
Wethouder Gert-Jan Krabbendam van de stad Maastricht: ‘Deze treinverbinding maakt de regio sterker. Steden worden beter bereikbaar, omdat mensen een alternatief krijgen. Ze kunnen de auto laten staan in ruil voor een comfortabele treinreis van nog geen uur. Goed voor het milieu en zeker ook voor Maastricht waar de parkeerdruk hoog is en we graag de vervuilende auto uit de stad weren. Verder opent deze regionale verbinding de deuren naar de Hogesnelheidslijnen. In Aken stap je op ICE en de Thalys. Ik hoop dat de trein snel kan doorrijden naar Luik, zoals de bedoeling is, dan is de connectie met Brussel, Parijs en Londen meteen weer een stuk sneller. En misschien wel een alternatief voor het vliegtuig. Goed in de strijd tegen CO2-uitstoot.’

De eerste blik op de drielandentrein Foto: Wouter Roosenboom
De trein is voorzien van alle comfort, zoals wifi en stopcontacten Foto: Wouter Roosenboom
Een blik op het interieur Foto: Wouter Roosenboom
Alle toiletten zijn ruim genoeg voor rolstoelers Foto: Wouter Roosenboom

Eerste blik op geavanceerde trein

Anne Hettinga, topman van concessiehouder Arriva, vindt het uitstel spijtig. Graag zou hij ‘zijn’ trein zien rijden tussen Aken en Maastricht, zoals gepland. ‘Vooral vervelend voor de reizigers die al zo lang wachten op een directe trein zonder overstappen. Nog even geduld helaas.’ Anderzijds is de topman ook trots op de speciaal gebouwde grensoverschrijdende trein die hier vandaag op de werkplaats voor veel aanwezigen voor het eerst te zien is. Het bijzondere aan deze trein is dat hij kan omgaan met de verschillende voltages en veiligheidssystemen van Nederland, Duitsland en België.

Investering

Hettinga: “De speciale treinen zijn een forse investering, zeker. Maar we hebben er alle vertrouwen in dat we die gaan terugverdienen. Er is zo lang gewacht op een snelle, comfortabele verbinding tussen Maastricht en Aken via Heerlen. Een directe reis zonder overstappen in minder dan een uur, daar is grote behoefte aan in deze regio. Dat weten we van alle betrokken organisaties die aan dit project hebben meegewerkt en uit het klant- en marktonderzoek. Hopelijk komt de verbinding met Luik daar snel bij, want ook daarop wordt met smart gewacht.’ Dat laatste hoopt Patrice van Bergen, regiodirecteur van Arriva in Limburg, eveneens. EurekaRail sprak eerder deze week uitgebreid met Van Bergen over wat er allemaal komt kijken om een trein door drie landen te kunnen laten rijden en over de ambitie die hij nog heeft voor een makkelijke ticket-app voor internationaal treinen.